کامپیوتر!
از وقتی تونستم یکی‌شون رو بخرم، ازش خوشم می‌اومد
همون وقتی که کامپیوترهای خونگی... تازه رایج شده‌بودند
در دههٔ ۱۹۸۰
من یه عالمه کامپیوتر مختلف داشتم
و به بقیه می‌گفتم که از چه نوع کامپیوترهایی خوشم می‌اومده
ولی تازگی‌ها من، مثل خیلی از آدمای دیگه، به بحث نرم‌افزار آزاد علاقه‌مند شدم
البته خیلی‌ها نمی‌دونند نرم‌افزار آزاد یعنی چی
و من می‌خوام یه کم معنی‌ش رو روشن کنم
چون امسال جشن نرم‌افزار آزاده
و خوبه که همه با هم جشن بگیریم
و منتظر آینده نرم‌افزارهای آزاد باشیم.
اگه شما، مثلاً...
تو خونه‌تون لوله‌کشی آب داشته باشید
ممکنه خودتون لوله‌کشی بلد نباشید
ولی یکی از دوست‌هاتون بلد باشه
و دوستتون ممکنه بگه یکی از لوله‌ها رو عوض کنید
یا یه انشعاب از این لوله بزنید، یا اونجا یه شیر بذارید
شما با انجام این کار خلافی مرتکب نمی‌شید، می‌شید؟
چون خونه مال شماست، و شما صاحب لوله‌کشی هستید
ولی شما نمی‌تونید این کارو با کامپیوترتون بکنید
شما نمی‌تونید با سیستم‌عامل کامپیوترتون واقعاً ور برید
و اگه ایده‌ای دربارهٔ سیستم‌عامل‌تون داشته باشید
نمی‌تونید درباره‌ش به بقیه بگید.
چون اپل و مایکروسافت که معروف‌ترین سیستم‌عامل‌های دنیا رو ساخته‌اند
خیلی براشون مهمه که سیستم‌عامل مال خودشونه
و هیچ کی نمی‌تونه سیستم‌عامل‌شون رو تغییر بده
البته این ممکنه براتون طبیعی به نظر برسه و با خودتون بگید
«خب چرا این کار رو نکنند؟»
ولی، چرا شما نتونید هر کاری که دلتون می‌خواد باهاش بکنید؟
و چرا جامعه، در کل، نتونه تغییرش بده، بهترش کنه، و به دیگران بده؟
هر چی باشه، علم همین جوری پیشرفت می‌کنه...
دانش همیشه آزاده.
در علم سالم، دانش آزادانه تبادل می‌شه
اگه آزاد نباشه، دیگه سالم نیست
یه جور بی‌عدالتی می‌شه.
و همه چی واقعاً از همین جا شروع شد،
از مردی به نام ریچارد استالمن.
او بیست‌وپنج سال پیش تصمیمی گرفت... و هنوزم سر حرفش هست...
تصمیم گرفت که یه سیستم‌عامل جدید بنویسه، از صفر
اسمش رو گذاشت «گنو»، که مخفف اینه: «گنو یونیکس نیست»
و واقعاً هم نیست
از خیلی جهات شبیه یونیکسه
ولی همهٔ اجزاش رو، هر... هر بخشی از کد اون رو
(که حجم خیلی زیادی داره، چون باید روی انواع کامپیوترها اجرا بشه)
مردم می‌نویسند، کدنویس‌های سراسر دنیا
که جزئی از جامعهٔ گنو هستن، و به بهترشدن این نرم‌افزار کمک می‌کنن.
و... همهٔ این نرم‌افزارها رو، که بهشون می‌گند «توزیع گنو»
آدمایی کنترل می‌کنن، روش کار می‌کنن، بهبودش می‌دند....
که تنها هدفشون اینه که بهترین سیستم‌عامل رو بسازند
که کاربران هر چه بیشتری بتونن روی هر نوع کامپیوتری ازش استفاده کنن.
و وقتی که نوبت به طراحی هسته رسید، که مرکز هر سیستم‌عاملی محسوب می‌شه،
شخصی به نام لینوس توروالدز
که شاید اسمش رو شنیده باشید
هسته رو نوشت
و اسم خودشو روش گذاشت، یعنی لینوس
اسمشو گذاشت لاینوکس،
یا لینوکس، بعضی‌ها این جوری می‌گن.
لینوکس هسته‌ایه که توی گنو اجرا می‌شه. و می‌خوام بگم که گنو و لینوکس ستون‌های جامعهٔ نرم‌افزار آزادند -
مردمی که عقیده دارن، و این خیلی عقیده‌شون خیلی مهمه،
که نرم‌افزار باید آزاد باشه،
که جامعهٔ کاربران باید بتونن تغییرش بدند،
دستکاریش کنن، بهبودش بدن، و این بهبودها رو به دیگران هم بدند،
درست مثل علم.
این همون چیزیه که می‌خواد بگه.
همون طور که دانشمندان ِخوب همه‌چیز رو به همه می‌گند و دانش کاملاً آزاد و رایگانه،
سیستم‌عامل‌ها هم باید همین جوری باشن.
پس اگر شما طرفدار گنو هستین،
اگه طرفدار لینوکس و بنیاد نرم‌افزارهای آزاد هستین،
ممکنه بپرسین «من چه کاری می‌تونم براش بکنم؟»
اولین کار اینه که سیستم‌عامل گنو/لینوکس رو روی کامپیوتر خودتون نصب کنین.
این کار خیلی آسون‌تر از چیزیه که فکرش رو می‌کنید!
به سایت gnu.org برید و ببینید کدوم توزیع به دردتون می‌خوره.
اگه دنبال یه محیط گرافیکی خوب می‌گردید،
شاید g-New-Sense یا gNewSense خوب باشه.
می‌تونید تو gnu.org ببینیدش.
یا اگه واقعاً باهوش هستید،
خودتون هم می‌تونین براش کد بنویسین.
ممکنه بخواین در کارهایی که گنو و لینوکس رو می‌سازن
مشارکت داشته باشین.
در هر صورت
امیدوارم در تبریک بیست‌وپنجمین سالگرد تولد گنو
با من همراه باشین.
بذارید همین الان این کارو بکنیم
تولدت مبارک گنو!
بیست‌وپنج سال گذشته
از تولد سیستم‌عامل آینده
آزادی!
اوه، چه شکلات خوشمزه‌ای!
خوشمزه‌ترین سیستم‌عامل دنیا...
که کاملاً آزاده.
Translation: Masoud Pourmoosa